«Δεν το έχουμε το βιβλίο — να σας το παραγγείλουμε»:

 

Ο Τόπος της Γραφής

Δεν είναι μόνο το γραφείο, η πολυθρόνα, ο υπολογιστής ή ένα αγαπημένο τετράδιο. Ο «Τόπος της Γραφής» είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν γεωγραφικό χώρο. Είναι ένας εσωτερικός, άυλος τόπος, όπου ο συγγραφέας αποσύρεται για να συναντήσει όχι μόνο τις λέξεις για ένα καινούργιο βιβλίο, αλλά και τον εαυτό του. Είναι ένα καταφύγιο που χτίζεται αργά, μέσα από τελετουργίες, επαναλήψεις, σιωπές και μικρές συμφωνίες με τον χρόνο και την ψυχή.

Συχνά συνδέουμε τη γραφή με τη δημοσίευση, με την έκθεση, με το να διαβαστούμε. Μα για πολλούς –ίσως για τους περισσότερους– η γραφή δεν ξεκινά από εκεί. Δεν είναι δημόσια πράξη, αλλά βαθιά προσωπική. Ένα χαμηλό φως στην εσωτερική κάμαρα της ύπαρξης. Μια απάντηση στην ανάγκη να καταγραφεί αυτό που αλλιώς θα βουλιάξει στη σιωπή.

Ο «τόπος» της γραφής είναι και χρόνος. Είναι εκείνη η ιδιαίτερη χρονική ζώνη όπου όλα παύουν να κυλούν γραμμικά. Είναι ο χρόνος της εσωτερικότητας: αργός, παρατεταμένος, ενίοτε αναχρονικός. Είναι το σημείο όπου το παρελθόν επιστρέφει, το μέλλον προβλέπεται και το παρόν τεντώνεται μέχρι να αποκτήσει άλλη ποιότητα. Δεν υπάρχει βιασύνη εδώ· υπάρχει ακρόαση.

 Είναι και ο χώρος της σιωπής τόπος γραφής .Η σιωπή δεν είναι απλώς απουσία ήχου. Είναι η ποιητική ησυχία στην οποία αναδύονται τα σημαντικά. Ο συγγραφέας –ή απλώς ο άνθρωπος που γράφει– χρειάζεται αυτή τη σιωπή όχι μόνο για να σκεφτεί, αλλά για να ακουστεί μέσα του. Είναι μια σιωπή που ενίοτε μοιάζει απειλητική, γιατί φέρνει αντιμέτωπο τον δημιουργό με τα σκοτεινά του σημεία. Μα είναι ακριβώς αυτή που λειτουργεί ως μαγιά.

Οι Τελετουργίες και  η Μνήμη: ο καθένας κουβαλά τις δικές του τελετουργίες πριν από το γράψιμο: ένα τραγούδι, μια κούπα καφέ, ένα άρωμα, μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας. Είναι μικρά ξόρκια που ενεργοποιούν τον τόπο της γραφής. Κάθε τελετουργία είναι ένας τρόπος να προετοιμάσει κανείς τον εαυτό του για τη βουτιά στο άγνωστο – γιατί η δημιουργία είναι πάντοτε ένα είδος ταξιδιού.

Η γραφή, άλλωστε, είναι και ένα είδος μνήμης· προσωπικής, συλλογικής ή και μνήμης λέξεων που δεν ειπώθηκαν ποτέ. Ο τόπος της γραφής είναι και ένα αρχείο σκιών – αυτών που δεν πρόλαβαν να γίνουν φωνή, αλλά συνεχίζουν να υπάρχουν, αναμένοντας κάποιον να τις προσκαλέσει στο φως.

Ο τόπος της Ανάγκης: Υπάρχει μια γραφή που γεννιέται από την ανάγκη να επικοινωνήσεις. Υπάρχει όμως και η άλλη –αυτή που γεννιέται από την ανάγκη να αντέξεις. Να κατανοήσεις, να επιβιώσεις, να νοηματοδοτήσεις. Αυτή η γραφή δεν έχει ανάγκη τη δημοσίευση. Δεν χρειάζεται ακροατήριο – μόνο αλήθεια. Είναι η γραφή που υπάρχει ως αρχείο στον υπολογιστή ή στα τετράδια που δεν θα δει κανείς. Είναι η γραφή που σώζει. Και σε αυτήν, ο τόπος της γραφής γίνεται σχεδόν ιερός. Όχι για να παραχθεί ένα έργο· αλλά γιατί είναι ο τόπος όπου ο άνθρωπος στέκεται απέναντι στον εαυτό του και του λέει: σε βλέπω.Για κάποιους, ο τόπος της γραφής είναι μια ανοιχτή αυλή. Για άλλους, είναι ένα πηγάδι. Σε κάθε περίπτωση, είναι ένας χώρος αλήθειας. Εκεί μπορεί κανείς να αποτυπώσει το ανεπαίσθητο, το ανείπωτο, το απωθημένο. Εκεί ο άνθρωπος που γράφει γίνεται ακροατής του εσωτερικού του κόσμου – και ταυτόχρονα χτίστης ενός νέου. Εκεί όπου το τραύμα, η μνήμη, η επιθυμία και το όνειρο παίρνουν μορφή.

Τελικά, τι είναι ο Τόπος της Γραφής;

Είναι μια εσωτερική πατρίδα. Μια μετακινούμενη, άυλη γεωγραφία που δεν έχει χάρτες, αλλά διαθέτει οικειότητα. Είναι ο χώρος όπου η πραγματικότητα μπορεί να μεταμορφωθεί και η εμπειρία να βρει νόημα. Εκεί όπου οι λέξεις γίνονται γέφυρα – ακόμη κι όταν κανείς δεν τις διαβάσει ποτέ.

Γιατί ο Τόπος της Γραφής δεν είναι προορισμός.
Είναι τρόπος ύπαρξης.