Αναρτήσεις

Η μεζούρα της λογοτεχνίας: μυθοπλασία και εξωλογοτεχνικά στοιχεία.

Εικόνα
    Η λογοτεχνία ανέκαθεν υπήρξε ένας χώρος όπου το φανταστικό και το πραγματικό, το καθαρά γλωσσικό παιχνίδι και το εξωλογοτεχνικό υλικό —φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, επιστήμη— συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο υφαντό. Κι όμως, συχνά επανέρχεται το ερώτημα: πώς μετριέται αυτή η ισορροπία; Υπάρχει μια «μεζούρα» που καθορίζει τι ανήκει αυστηρά στη μυθοπλασία και τι έρχεται «απ’ έξω»; Το ερώτημα, αν και μοιάζει παιγνιώδες, κρύβει μια σοβαρή ανησυχία: πού τελειώνει η λογοτεχνία ως τέχνη του λόγου και πού αρχίζουν να την κατακλύζουν υλικά από άλλες περιοχές της σκέψης και της γνώσης; Τι είναι λογοτεχνία Λογοτεχνία είναι το γλωσσικό και καλλιτεχνικό προϊόν που γεννά αισθητική εμπειρία, συγκίνηση και στοχασμό. Δεν πρόκειται μόνο για το περιεχόμενο αλλά κυρίως για τη μορφή: η τέχνη του ύφους, η επιλογή των λέξεων, ο ρυθμός, η ατμόσφαιρα, η ένταση της αφήγησης. Εκεί βρίσκεται η δύναμη που μετατρέπει ένα κείμενο σε έργο τέχνης. Τι θεωρούμε «εξωλογοτεχνικό» Εξωλογοτεχνικά ονομάζο...

Η αγάπη των Ιταλών για τον Πέτρο Μάρκαρη

Εικόνα
  Ανάμεσα στους ξένους συγγραφείς που έχουν κατακτήσει το ιταλικό αναγνωστικό κοινό, ο Πέτρος Μάρκαρης κατέχει μια θέση που συνδυάζει σεβασμό, θαυμασμό και πραγματική αγάπη. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν τα πρώτα του έργα μεταφράστηκαν στα ιταλικά, ο δημιουργός του αστυνόμου Κώστα Χαρίτου έγινε μια οικεία φωνή για τους Ιταλούς αναγνώστες, οι οποίοι αναγνώρισαν στο έργο του κάτι παραπάνω από ένα αστυνομικό αφήγημα: μια ευφυή, πικρή αλλά τρυφερή ματιά πάνω στην κοινωνία της Μεσογείου και τις αντιφάσεις της σύγχρονης Ευρώπης. Από την Αθήνα στη Ρώμη: η μεσογειακή γέφυρα Η Ιταλία, με τη δική της παράδοση στο πολιτικό νουάρ και στη λογοτεχνία του ρεαλισμού, βρήκε στον Μάρκαρη έναν οικείο συνομιλητή. Η Αθήνα του Χαρίτου –μια πόλη κουρασμένη αλλά ζωντανή, γεμάτη αντιθέσεις, μικρές χαρές και μεγάλα αδιέξοδα– θύμισε στους Ιταλούς τη Ρώμη, τη Νάπολη, το Παλέρμο ή τη Γένοβα. Ο τρόπος με τον οποίο ο Μάρκαρης περιγράφει τη ζωή των καθημερινών ανθρώπων, την οικονομική κρίση, τη γ...

Στοιχεία απο ΟΣΔΕΛ για τους δανεισμούς βιβλίων από τις δημόσιες βιβλιοθήκες.

Εικόνα
  Δημόσιες Βιβλιοθήκες: Ποιοι αποφασίζουν τι διαβάζουμε; Απογοητευτικά είναι τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΟΣΔΕΛ για τους δανεισμούς βιβλίων από τις δημόσιες βιβλιοθήκες. Η πλειονότητα των αναγνωστών δανείζεται ελαφρά αισθηματικά μυθιστορήματα, ενώ απουσιάζουν εντελώς οι μεγάλοι συγγραφείς — Έλληνες και ξένοι, κλασικοί ή σύγχρονοι. Δεν βρίσκουμε ούτε έναν νομπελίστα, ούτε έναν συγγραφέα που να έχει αναγνωριστεί από την κριτική κοινότητα ή τις διεθνείς λίστες βραβείων. Είναι μια εικόνα που προκαλεί ανησυχία: τι σημαίνει όταν οι βιβλιοθήκες μας γεμίζουν με βιβλία που αναπαράγουν το περιεχόμενο τηλεοπτικών σειρών, αντί να τολμούν να καλλιεργήσουν το βλέμμα και τη σκέψη; Το εύλογο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι διαβάζει το κοινό , αλλά τι έχουν οι βιβλιοθήκες στα ράφια τους και με ποια κριτήρια προμηθεύονται βιβλία . Σύμφωνα με τον νόμο 3149/2003, οι δημόσιες βιβλιοθήκες μπορούν να χρηματοδοτούνται όχι μόνο από κρατικούς πόρους, αλλά και από χορηγίες, κληροδοσίες ή δωρεές. Αυ...

ΛΟΙΜΟΣ- ΑΝΤΡΕΑΣ ΦΡΑΓΚΙΑΣ-εκδόσεις ποταμός-2025

Εικόνα
  Το μυθιστόρημα του Αντρέα Φραγκιά  Λοιμός , πρωτοεκδόθηκε το 1972. Τοποθετείται σε αδιευκρίνιστο χώρο και χρόνο και διαδραματίζεται εξ ολοκλήρου σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης κρατουμένων, κάπου σε ένα νησί  που δεν αναφέρεται ονομαστικά . Ο αναγνώστης παρακολουθεί μία άκρως παράλογη καθημερινότητα, γεμάτη από σκληρά και ευφάνταστα βασανιστήρια, τα οποία αφαιρούν από τους έγκλειστους κάθε ίχνος αξιοπρέπειας.   Μήνυμα του βιβλίου Ο άνθρωπος κινδυνεύει να χάσει την ψυχή του — όχι από εξωτερικό εχθρό, αλλά από τη συνήθεια στην απανθρωπιά , από την αδράνεια και τη σιωπηλή συμμετοχή στο κακό . Ο «λοιμός» δεν είναι αρρώστια του σώματος αλλά αρρώστια της συνείδησης . Είναι η στιγμή που μια κοινωνία δέχεται να θυσιάσει την ελευθερία, τη σκέψη και την ευαισθησία της, για χάρη της τάξης, της πειθαρχίας ή της ψευδαίσθησης ασφάλειας.     Τι μας λέει σήμερα Όταν συνηθίζουμε τη βία ή την αδικία, ο λοιμός εξαπλώνεται μέσα μας . Κάθε εποχή έχει τι...

Οι μέρες και τα πρόσωπα που κατοικούν στη μνήμη.

Εικόνα
    Εύα Μ. Μαθιουδάκη, Μέρες της Κηφισιάς (Εκδόσεις Καστανιώτη) 2021 Το μυθιστόρημα «Μέρες της Κηφισιά» της Εύας Μ. Μαθιουδάκη αποτελεί μια αξιόλογη προσπάθεια ελληνικής κοινωνικής και ιστορικής μυθοπλασίας, στην οποία συνδυάζονται τόπος, χρόνος, κοινωνικές διαφορές και προσωπικές πορείες. Σύνοψη & βασικά στοιχεία Η ηρωίδα, η Ισμήνη, μεγαλώνει σε ένα κτήμα στην Κηφισιά των δεκαετιών ’50-’60   . Η αφήγηση διατρέχει δύο παράλληλους κόσμους: της μεγαλοαστικής οικογένειας και της οικογένειας του κηπουρού-πατέρα, με την Ισμήνη να κινείται σ’ αυτό το ενδιάμεσο πεδίο. Ο τόπος (η Κηφισιά) δεν είναι απλώς σκηνικό, αλλά συμμετέχει στην αφήγηση — η φύση, οι κήποι, οι βίλες, οι συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες γίνονται χαρακτήρες με τη δική τους «φωνή» Δυνατά σημεία 1.     Τόπος ως ζωντανή παρουσία : Το «σπίτι-κήπος» στην Κηφισιά λειτουργεί σαν μικρόκοσμος αλλά και μικρογραφία της κοινωνίας. Ο αναγνώστης νιώθει ότι περπατ...

Γιατί αξίζει να διαβάζουμε Έλληνες συγγραφείς.

Εικόνα
  Αχ, να ήξεραν τι χάνουν: Γιατί αξίζει να διαβάζουμε Έλληνες συγγραφείς.   Υπάρχει μια φράση που επιστρέφει συχνά μέσα μου, κάθε φορά που συναντώ ένα σπουδαίο ελληνικό βιβλίο: «Αχ, να ήξεραν τι χάνουν». Γιατί πράγματι, έχουμε συγγραφείς βαθιούς, υπαρξιακούς, ουσιαστικούς — ανθρώπους που γράφουν με το ίδιο μελάνι της ψυχής που κυλά στις ρίζες αυτής της γλώσσας.   Κι όμως, ένα μεγάλο μέρος του αναγνωστικού κοινού εξακολουθεί να στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά στη μεταφρασμένη λογοτεχνία, σαν να είναι εκεί κρυμμένη όλη η αξία, η πρωτοτυπία, η συγκίνηση. Δεν είναι θέμα “εθνικής υπερηφάνειας”, αλλά πνευματικής απώλειας. Όταν παραμερίζουμε τη λογοτεχνία του τόπου μας, στερούμε από τον εαυτό μας τη δυνατότητα να δούμε τον εαυτό μας μέσα από τον λόγο.   Η παρεξήγηση της ελληνικής λογοτεχνίας Ίσως φταίει η σχολική μας σχέση με τα κείμενα: τα γνωρίσαμε ως «ύλη εξετάσεων» και όχι ως ζωντανό σώμα εμπειρίας. Ίσως πάλι φταίει μια ιδιότυπη αποικιοκρατία της κουλτούρα...