Αναρτήσεις

Το βιβλίο που «φοράει» φόρεμα: Τα ιρλανδικά βιβλία δειγμάτων ραπτικής ως πολιτιστική μνήμη

Εικόνα
 πρώτη δημοσίευση fractalart.gr #fractalart.gr 14/10/2025, 10:08 μμ Το βιβλίο που «φοράει» φόρεμα: Τα ιρλανδικά βιβλία δειγμάτων ραπτικής ως πολιτιστική μνήμη Γράφει  η  Μαρία Λιάκου   //         Στον κόσμο των βιβλίων, έχουμε συνηθίσει οι σελίδες να κλείνουν μέσα τους λέξεις, εικόνες ή χάρτες. Κι όμως, τον 19ο αιώνα, στην Ιρλανδία αλλά και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, εμφανίστηκαν βιβλία που περιείχαν κάτι εντελώς διαφορετικό: ράμματα, κλωστές, δαντέλες και σε ορισμένες περιπτώσεις ολόκληρα μικροσκοπικά φορέματα. Πρόκειται για τα λεγόμενα  needlework specimen books  — βιβλία δειγμάτων ραπτικής, που συνδύαζαν την πρακτική εκπαίδευση με την πολιτισμική καταγραφή.     Από το μοτίβο στο μάθημα Τα βιβλία αυτά δεν ήταν απλά εγχειρίδια. Χρησίμευαν ως εκπαιδευτικά εργαλεία σε σχολές θηλέων, όπου τα κορίτσια διδάσκονταν τις απαραίτητες δεξιότητες ραψίματος και κεντήματος. Κάθε σελίδα περιείχε δείγματα πραγματικής δουλειάς: ραφές, στριφώματ...

«Ο Χώρος των Λέξεων. Από τον Mallarmé στον Broodthaers» Μετάφραση –επιμέλεια Θωμάς Συμεωνίδης-εκδόσεις στερέωμα-2024

Εικόνα
Το βιβλίο του Jacques Rancière, σε μετάφραση και επιμέλεια του Θωμά Συμεωνίδη από τις εκδόσεις Στερέωμα, αποτελεί μια ιδιότυπη διαδρομή στην ιστορία της λογοτεχνίας και των εικαστικών τεχνών, εκεί όπου οι λέξεις παύουν να είναι απλώς φορείς νοήματος και μετατρέπονται σε σχήματα, εικόνες και σώματα που καταλαμβάνουν τον χώρο της σελίδας. Ξεκινώντας από τον Mallarmé και το θρυλικό ποίημα «Μια ριξιά του ζαριού» , ο Rancière δείχνει πως η σελίδα δεν είναι ουδέτερη∙ είναι κι αυτή χώρος καλλιτεχνικής δράσης, όπου οι λέξεις αποκτούν βαρύτητα, διαστέλλονται και συρρικνώνονται, διαλέγονται με τη σιωπή και το κενό. Ο Mallarmé έσπασε την τυπογραφική κανονικότητα, προσφέροντας στον αναγνώστη μια νέα εμπειρία, πιο κοντά στη μουσική σύνθεση ή στη ζωγραφική σύνταξη παρά στη γραμμική αφήγηση. Από την άλλη πλευρά, ο Marcel Broodthaers, ποιητής και εικαστικός, μετέτρεψε τη γλώσσα σε αντικείμενο τέχνης, τοποθετώντας ποιήματα σε μουσειακές αίθουσες, αδειάζοντας το βιβλίο από τις λέξεις του και το παρο...
Εικόνα
  Πως θα φτιάξουμε νέες γενιές που να αγαπούν το βιβλίο;   Για να φτιάξουμε νέες γενιές που να αγαπούν το βιβλίο, δεν αρκεί να τους «δείξουμε» το βιβλίο — χρειάζεται να τους βάλουμε μέσα στην εμπειρία του, ώστε να το συνδέσουν με χαρά, συγκίνηση, ελευθερία και προσωπική ανακάλυψη. Μερικοί πυλώνες που λειτουργούν:   1. Το βιβλίο ως παιχνίδι και όχι υποχρέωση Η πρώτη επαφή πρέπει να είναι χαλαρή και διασκεδαστική, όχι «σχολική άσκηση». Αναγνώσεις σε μορφή θεατρικού, εικονογραφημένες ιστορίες, audiobook πριν τον ύπνο. Δημιουργία «γωνιάς ανάγνωσης» στο σπίτι, που να είναι όμορφη και ξεχωριστή.   2. Η ανάγνωση ως κοινωνική εμπειρία Μικρές λέσχες για παιδιά και εφήβους με παιχνίδια, συζητήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες. Διαγενεακές συναντήσεις: παππούδες και γιαγιάδες να αφηγούνται και να μοιράζονται ιστορίες. Εκδηλώσεις τύπου “book picnic” σε πάρκα ή σχολεία.   3. Επιλογές που ανήκουν στον αναγνώ...
Εικόνα
  Η Λέσχη Ανάγνωσης 2025( Book Club ) συνεχίζει  με τα βιβλία της Κωνσταντίας Σωτηρίου για το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς(Οκτώβριο-Νοέμβριο-Δεκέμβριο). Υπάρχουν λίγες κενές θέσεις για νέα μέλη, καθώς κάποια από τα παλιά μέλη δεν μπορούν να συνεχίσουν. ✔ Οι συζητήσεις γίνονται εύκολα και άμεσα μέσω WhatsApp ✔ Δεν χρειάζεται εμπειρία σε λέσχες – μόνο διάθεση για διάβασμα και μοίρασμα σκέψεων   Δήλωσε συμμετοχή εδώ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfT-yAinjxl1JW_gcYeYHb39vWj8q7Iz0v7Mw88djHnAqLMBQ/viewform?usp=header  
Εικόνα
    Κριτική Ανάγνωσης Η Σοφία Νικολαΐδου επιστρέφει με ένα μυθιστόρημα που συνομιλεί ευθέως με την ελληνική κοινωνία της τελευταίας δεκαετίας, φωτίζοντας το χάσμα γενεών, τις ταξικές ανισότητες και τη σιωπηλή οδύνη που κρύβεται πίσω από τις λέξεις «δικά μας παιδιά». Η ιστορία εστιάζει σε έναν πατέρα και έναν γιο - δύο κόσμους που δεν καταφέρνουν να συναντηθούν. Ο πατέρας, πανεπιστημιακός, εκπρόσωπος μιας γενιάς που πίστεψε στη γνώση ως δύναμη κοινωνικής ανόδου. Ο γιος, μεγαλωμένος σε μια πραγματικότητα χωρίς σταθερές, μέσα σε ένα σχολικό σύστημα που κουράζει και ακυρώνει, σε μια χώρα που μοιάζει να έχει χάσει το νόημα της δικαιοσύνης. Η συγγραφέας   χειρίζεται με ακρίβεια τη γλώσσα της κοινωνικής παρατήρησης , χωρίς να γίνεται δοκιμιακή. Η αφήγηση της έχει παλμό, συναισθηματική ένταση και μια εσωτερική ειρωνεία που θυμίζει συγγραφείς όπως η Μάργκαρετ Άτγουντ ή η Βιρτζίνια Γουλφ στη ρεαλιστική τους φάση. Στο βάθος, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα ενηλικίωσης , όχι μό...
Εικόνα
  Είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη ένα λογισμικό λογοκλοπής;   Αυτό είναι ένα καίριο και δύσκολο ερώτημα, που έχει απασχολήσει αρκετούς ερευνητές, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ας το σκεφτούμε σε μερικά επίπεδα: 1. Τι κάνει στην πραγματικότητα η Τεχνητή Νοημοσύνη ; Δεν «αντιγράφει» κείμενα από κάποια κρυφή βάση δεδομένων, αλλά προβλέπει ποια λέξη, φράση ή πρόταση έχει πιθανότητα να ακολουθήσει, βασισμένη σε τεράστιους όγκους γλωσσικών προτύπων που έχει μάθει. Αυτό σημαίνει ότι συνθέτει νέο λόγο ― δεν αναπαράγει αυτούσιο τον παλιό, εκτός αν ζητηθεί ρητά (π.χ. ένα συγκεκριμένο απόσπασμα). 2. Πότε θα μπορούσε να θεωρηθεί λογοκλοπή; Λογοκλοπή σημαίνει παρουσίαση ξένου έργου ως δικού μας, χωρίς αναφορά στην πηγή. Αν η ΤΝ έβγαζε αυτούσιο κείμενο κάποιου συγγραφέα χωρίς να το κατονομάζει, τότε ναι, αυτό θα ήταν λογοκλοπή. Όμως τα περισσότερα μοντέλα   έχουν σχεδιαστεί ώστε να αποφεύγουν κάτι τέτοιο. 3. Ηθική διάσταση Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό...
Εικόνα
  Μικρός Οδηγός Φροντίδας Βιβλιοθήκης 1. Προστασία από Ζωύφια & Οσμές  Δάφνη: τα φύλλα της απωθούν μικροέντομα και αφήνουν διακριτικό άρωμα.  Κανέλα: ξυλάκια ανάμεσα στα ράφια για ευχάριστη μυρωδιά.  Γαρύφαλλο: δυνατό φυσικό απωθητικό, τοποθετημένο σε μικρά πουγκιά.  Λεβάντα: σε υφασμάτινα σακουλάκια, κρατά μακριά τη σκόνη και αφήνει φρεσκάδα.  Κεδρόξυλο: μικρά κομματάκια ή μπαλάκια, εξαιρετικά για την αποτροπή εντόμων.  2. Έλεγχος Περιβάλλοντος    Υγρασία: φρόντισε να μην ξεπερνά το 50–55%. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις μικρά φακελάκια με silica gel για απορρόφηση.    Θερμοκρασία: ιδανικά σταθερή, χωρίς απότομες μεταβολές.   3. Φως    Απόφυγε το άμεσο ηλιακό φως, γιατί ξεθωριάζει τα εξώφυλλα και αποδυναμώνει το χαρτί.    Προτίμησε διάχυτο φωτισμό ή κουρτίνες.  4. Καθαριότητα    Σκόνη: καθάριζε με μαλακό πανί ή πινέλο.   Ράφια: πέρασέ τα με στεγνό πανί, χωρίς χημικά.    Βιβλί...