Τι διαβάζουμε – και ποιος το αποφασίζει;
Τις τελευταίες ημέρες, στα κοινωνικά δίκτυα, αναπτύσσεται μια έντονη συζήτηση γύρω από τις Λέσχες Ανάγνωσης: αν προωθούν συγκεκριμένα βιβλία, αν λειτουργούν με αδιαφανή κριτήρια, αν επηρεάζονται —άμεσα ή έμμεσα— από εκδοτικά συμφέροντα. Πέρα από τις επιμέρους περιπτώσεις και τις γενικεύσεις, η συζήτηση αυτή αγγίζει ένα ευρύτερο και βαθύτερο ζήτημα: τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε σήμερα την ανάγνωση. Ακόμη και όσοι δεν απορρίπτουν το διάβασμα, συχνά το προσεγγίζουν με όρους απόδοσης. Το βιβλίο καλείται να είναι χρήσιμο, να «προσφέρει κάτι», να δικαιολογεί τον χρόνο που του αφιερώνεται. Η ανάγνωση μετατρέπεται έτσι από εμπειρία σε επένδυση — πολιτισμική, γνωστική ή κοινωνική. Η λογική αυτή έχει διαδρομή. Ξεκινά από το σχολείο, όπου η παπαγαλία υποκαθιστά την ουσιαστική ανάγνωση, συνεχίζεται στο οικογενειακό περιβάλλον —όταν οι ενήλικες αναζητούν το «νόημα» ακόμη και σε ένα παιδικό εικονογραφημένο βιβλίο— και καταλήγει στη διαμόρφωση ενός στενού αναγνωστικού κανόνα. ...